اطلس مال؛ پارکینگی که با توافق سپاه و شهرداری مال شد

حسام فریدنی، روزنامه نگار

درست پشت به پشت ساختمانی که حسن روحانی از پنجره های آن به پارک نیاوران نگاه می کرد، یکی از عظیم ترین پروژه های ساختمانی ایران یعنی اطلس مال کلنگ خورده است. تمامی مشاوران، معاونان و وزرای دولت حسن روحانی چه زمانی که در دفتر مرکز تحقیقات استراتژیک نظام حضور داشتند و چه زمانی که در دفتر کاخ سعدآباد، جلسات هیات دولت را برگزار می کردند، در دسته مخالفان جدی فعالیتهای اقتصادی سپاه پاسداران قرار می گیرند. اما در همسایگی سابق آنها و در حالی که روحانی جلسات تعیین وزرای کابینه را برگزار می کرد، بانک انصار قرارداد خرید زمین ۱۱ هزار و ۳۱۵ متر مربعی را با ستاد اجرایی فرمان امام بست تا حضور رسمی بنیاد تعاون و بانک انصار متعلق به سپاه در فعالیت های ساختمانی شکل جدی تری پیدا کند.

 در این زمین اطلس مال نیاوران با بنایی شیشه ای،با زیربنای تقریبی ۱۴۰ هزار متر مربع، یک دهم ایران مال، به عنوان شاخص ترین بازار تجاری لوکس منطقه ۱ ساخته شد. اطلس مال با شش طبقه پارکینگ، ۱۹ طبقه واحدهای اداری و تجاری، ۳۰۰ واحد فروشگاهی، ظرفیت حداقل هزار و ۴۴۰ خودرو در پارکینگ اختصاصی را دارد.

در سایت اطلس ایرانیان نوشته شده که این پروژه با کاربری تجاری – اداری دارای ١٩ طبقه است که ٨ طبقه اداری ، ۴ طبقه تجاری و یک طبقه «فودکورت» و ۶ طبقه پارکینگ را شامل می‌شود.

مالک اطلس‌مال، شرکت باغ فردوس ایرانیان در سال ۸۹ به شماره ثبت ۳۹۶۱۸۹ با عنوان شرکت ستاره اطلس ایرانیان به ثبت رسیده و به عنوان یک «شرکت پروژه» مالک و متولی طراحی و ساخت این پروژه ساختمانی شد. نزدیک به ۶۰ درصد از سهام این شرکت متعلق به گروه ساختمانی ایرانیان اطلس وابسته به بانک انصار بوده و ۴۰درصد باقیمانده سهام آن به صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر فروخته شده است.

این مجتمع متعلق به سپاه پاسداران، یکی از جنجالی‌ترین پروژه‌های سپاه در سال‌های اخیر بوده و در جریان مناظره‌های انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۶، از سوی حسن روحانی به عنوان تخلفات محمد باقر قالیباف شهردار اسبق تهران نیز مطرح شد.

غیر قانونی بودن تغییر کاربری این زمین از پارکینگ به اداری تجاری ، جابه جایی یک ایستگاه مترو از محل پروژه به مکان دیگر، قطع تعدادی زیادی درخت، افزایش تراکم به میزان ۵۰ درصد حد مجاز و صدور مجوز احداث  دو طبقه تجاری در زیرزمین، از جمله تخلفات مطرح شده درباره این مجتمع است.

این پروژه نیز از جمله پروژه های بین هلدینگ یاس و شهرداری است. سال ۹۳ تفاهمنامه‌ای به مبلغ ۲۰ هزار میلیارد تومان بین شهرداری تهران و هلدینگ یاس به نمایندگی از بنیاد تعاون سپاه پاسداران امضا شد.

قرار بر این بود که بانک انصار طبق دو قرارداد به نام های فاینانس ۱ و ۲  برای توسعه تهران و پرداخت طلب پیمانکاران شهرداری اقدام کند و شهرداری نیز ،‌ املاک،‌ عوارض و هولوگرام(تراکم) در اختیار بانک انصار قرار دهد. زمین پروژه اطلس مال هم یکی از این زمین های مسئله داری است که در ذیل این قرارداد در اختیار سپاه گذاشته شده است.

یکی از موارد مهم درباره اطلس مال و همچنین مال ارگ در سعادت آباد صدور مجوزهای مساله دار برای این پروژه ها از سوی شهرداری تهران در دوران قالیباف است. بر اساس اسناد منتشر شده در طرح تفصیلی شهر تهران وضعیت ملک بعنوان پارکینگ عمومی تعیین شده است. با این حال در سال ۹۰ در کمیسیون ماده ۵ شهرداری با  ساخت ۳۳۲ واحد تجاری (۲۵۰۰۹ متر مربع تجاری خالص) و همچنین ۲۲۴ واحد اداری (۲۴۲۶۴ متر مربع اداری خالص) موافقت شده است.

به این ترتیب شهرداری تهران با دریافت مبلغ ۱۶۳ میلیارد و ۱۴۰ میلیون تومان، کاربری محلی را که پیش تر برای تاسیس ایستگاه مترو و ایجاد پارکینگ بر روی آن در نظر گرفته شده بود، به محلی برای استقرار فروشگاه بزرگ «اطلس مال» تغییر کاربری  داد.

موضوعی که محسن هاشمی، رییس شورای شهر تهران، مطرح کرده و  خواستار آن شده بود که مقامات شهرداری درباره دلیل صدور مجوز برای اطلس مال و همچنین مال ارگ در سعادت آباد توضیح دهند.

محمد سالاری، رییس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای اسلامی شهر تهران نیز گفت که براساس قانون نمی‌توان کاربری فضاهای عمومی مانند فضاهای سبز، پارکینگ‌ها را تغییر داد. او همچنین گفت که به این مجتمع بیشتر از میزان تعیین شده در قوانین مجوز احداث بنا داده شده است.

او گفته بود: « حتی گویا درهمان زمان شهرداری پیشنهاد دو برج ۳۰ طبقه دیگر را نیز به مالکین این مجتمع می‌دهد که آنها نمی‌پذیرند.»

ابوالفضل قناعتی، عضو شورای شهر تهران، نیز ۵ مرداد ۹۴ گفته بود که در این بنا  ۳۲ هزار و ۶۰۰ متر متراژ تخلف این مجتمع اعلام شده است که ۱۹هزار متر آن در کمیسیون ماده ۱۰۰ اثبات شده است.

سعید محمد، مجری این پروژه و نامزد انتخابات ریاست جمهوری، نیز ۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ گفته بود که تحویل گرفتن این زمین‌ها توسط سپاه پاسداران یک اشتباه بود و چون قابلیت فروش نیز نداشت، باید در آن ساخت و سازی می شد تا ارزش افزوده پیدا کند.

توقف خط سه مترو

گودبرداری اطلس مال مانع عبور خط سه مترو از زیر آن شد و باعث شد این خط در ایستگاه نوبنیاد متوقف شود.

 محسن پورسیدآقایی،  معاون حمل و نقل ترافیک،  ۲۵ آذر ۹۷  گفته بود که دادن مجوز به پارکینگ شش طبقۀ مجتمع تجاری «اطلس‌مال» در شمال شرق تهران، و فرورفتن پایه‌های این ساختمان در عمق زمینی که باید در آن تونل مترو احداث می‌شد، امتداد خط ۳ مترو به سمت نیاوران را کور کرده است.به گفته محسن پورسیدآقایی،  اکنون این خط به دلیل پیدا نشدن مسیر جایگزین، در ایستگاه نوبنیاد متوقف شده است.

همچنین با وجود متوقف شدن خط سه مترو،   ۱۷۰متر تونل بعد از ایستگاه نوبنیاد حفاری شده است. این تونل که انتهایش به دیوار بتنی می‌رسد، حتی مقاوم سازی نشده و یکی از نقاط آسیب پذیر شهر است.

مرداد ۹۵ روابط عمومی شهرداری منطقه یک تهران و معاونت حمل و نقل و ترافیک این شهرداری به انتقاد از پروژه اطلس مال نیاوران پرداخته و از این که این پروژه فاقد هر گونه پیوست اجتماعی و عارضه سنجی صحیح است ابراز نگرانی  کردند. چرا که معتقدند با افتتاح این مجموعه شاهد گره ترافیکی در شرق پایتخت خواهیم بود.

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تهران در مهر ماه ۹۵ به دلایل مختلفی نسبت به ساخت این پروژه در منطقه تاریخی شمال تهران اعتراض کرد. سازمان میراث فرهنگی گفته بود که اطلس مال نیاوران، به قنات و کاخ صاحبقرانیه آسیب می زند.

همچنین ساخت این برج در نزدیکی کاخ‌موزه نیاوران که نمای این کاخ را محدود کرده اعتراض برخی کارشناسان و اعضای شورای شهر را به همراه داشته است.

محمد شکرچی زاده، معاون وزیر راه و شهرسازی، هم قبلا گفته بود که گودبرداری عمیق این پروژه سبب ترک هایی در بخش جنوبی کاخ نیاوران شده است.

 پیش از این نیز گفته شده بود که قنواتی که در زیر فونداسیون اطلس مال نیاوران بوده و این پروژه آن ها را مسدود کرده، سبب انباشت آب پشت این پروژه شده و نشست دیوارهای کاخ را به همراه داشته است.

پروژه اطلس مال در فاصله ۴۰۰ متری با کاخ صاحبقرانیه بوده و ۴۰ متر هم از این پروژه بالاتر است.

شکرالله صالحی، مسئول امور ارتباط با رسانه‌های شرکت اطلس مال،۱۶ اردیبهشت ۹۳ برخی از انتقادها درباره این پروژه را رد کرد. او گفت که «اطلس مال دقیقا بر مبنای ضوابط طرح تفصیلی طراحی شده و مجوزهای لازم را اخذ و بدون هیچگونه تخلفی در حال اجرا است.»

او در عین حال به جزئیات تخلف های مطرح درباره این پروژه پاسخ نداده بود.